Heb jij een ongezonde relatie met voedsel?

Veel mensen hebben last van een ongezonde relatie met voedsel. Een goede relatie met voedsel is nochtans de basis voor een goede gezondheid. Maar onze relatie met voedsel is ingewikkeld.

Je lichaam heeft voedsel nodig voor brandstof en energie dus je kunt niet zonder. Maar voeding speelt ook nog andere rollen je leven.

Wat een ongezonde relatie met voedsel inhoudt, bekijken we in onderstaand artikel.

Wat houdt een “gezonde relatie” met voedsel in?

Een gezonde relatie hebben met voedsel heeft niets te maken met calorieën, groenten eten, voedingsstoffen of de kwaliteit van je dagelijkse dieet.

Het is een meer bewust worden van je aangeleerde gedrag, emoties en denkwijzen. Hoe ziet een gezonde relatie met voeding eruit of liever hoe ziet die er niet uit?

10 signalen dat je een ongezonde relatie met voedsel hebt

Je hebt een ongezonde relatie met voedsel als je:

1. je beschaamd voelt of schuldig als je bepaald voedsel eet of als je meer eet dan je zou moeten doen;
2. vindt dat bepaald voedsel verboden is;
3. de neiging hebt om veel te eten zonder erbij na te denken;
4. merkt dat je eet terwijl je eigenlijk geen honger hebt;
5. eet omdat je bijvoorbeeld boos bent, gestresseerd, nerveus of opgewonden. Als reactie op emoties dus;
6. vindt dat calorieën bepalen of het voedsel dat je elke dag eet goed is;
7. talloze diëten hebt geprobeerd maar zonder succes;
8. de keuzes die je maakt op gebied van voeding de kwaliteit van je dag laat bepalen;
9. stiekem eet, zonder dat anderen het mogen zien;
10. de keuzes die je maakt betreffende voedsel ziet als een weerspiegeling van wie je bent.

Welke emoties zorgen ervoor dat je een ongezonde relatie hebt met voedsel?

Te veel eten doe je in 75% van de gevallen door emoties. Dit is niet zo gek, want toen je klein was werd de link tussen eten en emoties al gelegd. Bijvoorbeeld toen je een snoepje kreeg als je heel erg verdrietig was of een koekje als je je pijn had gedaan.

Tegenwoordig eet je een stuk chocolade als je je eenzaam voelt of pak je een zak chips als je gestresseerd bent. Als je deze emoties die ongezond eten veroorzaken leert herkennen, kun je de eetbui die het veroorzaakt vermijden. Hieronder beschrijf ik vier vaak voorkomende emoties die (ongezond) eten tot gevolg hebben.

Emotie ongezonde relatie met voedsel 1: Verveling

Misschien herken je dit niet onmiddellijk als een vorm van emotie eten, toch is dit het geval. Het is een manier om even niet te voelen wat er gaande is.

Onderkennen dat je eet omdat je je verveelt en daar je weg in vinden is daarom heel belangrijk.

Omwille van corona werken ook jij misschien (veel meer) van thuis uit en heb je veel minder sociale contacten.  

Dat kan er best voor zorgen dat je je gaat vervelen en naar de keukenkast sprint om het monotone gevoel te doorbreken.

Het vervelende is dat je op zo’n moment geen zin hebt in een stuk komkommer of een wortel. Nee, natuurlijk wil je iets lekkers omdat dat je een beter gevoel geeft.

Uit onderzoek blijkt dat verveling er niet alleen voor zorgt dát je meer gaat eten, maar specifiek dié dingen die ongezonder voor je zijn. Dat komt waarschijnlijk omdat dit vaak de voedingsmiddelen zijn die ons beloningssysteem extra stimuleren.

Als je je ervan bewust wordt dat je naar ongezonde snacks grijpt omdat je je verveelt en afleiding zoekt, kun je er iets aan doen. Het is een gewoonte die je moet doorbreken. Ga wandelen, sporten, schoonmaken, opruimen of leer met de situatie van verveling omgaan.

Emotie ongezonde relatie met voedsel 2: Stress

We zagen hierboven al even dat stress effect heeft op eten en de keuzes die je maakt. Dit komt doordat je lichaam in stresssituaties het hormoon cortisol vrijgeeft.

Dit is een stofje dat je eetlust onderdrukt. Als je langdurig in een stresssituatie zit, kan dit echter een tegenovergesteld effect hebben.

Door chronische stress verhoogt ook je cortisolniveau chronisch wat ervoor zorgt dat je lichaam constant in staat van alertheid is.

Dat leidt onder andere tot meer eten, stresseten genoemd. Je gaat eten om je beter te voelen. Als kers op de taart gaat dit bovendien vaak gepaard met schuldgevoelens en schaamte. Niet zo goed voor je mentale gezondheid.

Probeer de oorzaak van je stress te achterhalen zodat je die dingen kunt vermijden of wegnemen uit je leven. Een duurzamere weg naar een gezonder leven zonder vreetbuien.

Emotie ongezonde relatie met voedsel 3: Eenzaamheid

Ook eenzaamheid kan gevolgen hebben op je eetgedrag. Als je vaak alleen bent en je eenzaam voelt is het makkelijker om meer te eten dan je zou moeten of willen.

Niemand ziet het en je voelt je er heel even een stukje beter door. Je lichaam maakt namelijk op het moment dat je iets lekkers eet het gelukshormoon endorfine aan.

Het geeft je een gevoel van geluk of euforie waardoor je het gevoel van eenzaamheid even niet hoeft te erkennen.

Helaas is dat gevoel kortstondig. Eten als je je eenzaam voelt kan je in een patroon brengen dat zich steeds blijft herhalen.

Heb je vaak last van eenzaamheid probeer hier dan een oplossing voor te zoeken. Ga dingen doen die je graag doet of probeer nieuwe vrienden te maken.

Emotie ongezonde relatie met voedsel 4: Teleurstelling

Het leven bestaat niet alleen maar uit leuke dingen. Soms kom je in situaties terecht waarin je teleurgesteld wordt door anderen of jezelf. Het is een van de negatieve emoties die we in ons leven het vaakst ervaren.

Op momenten dat je je teleurgesteld voelt, kan het heel verleidelijk zijn om veel te gaan snoepen. Natuurlijk wil je teleurstellingen graag vermijden, maar dat is helaas onmogelijk.

Je kunt wel leren om er zo goed mogelijk mee om te gaan door je verwachtingen bij te stellen of de uitkomst ervan minder belangrijk te maken.

Je brein kan gerust omgaan met teleurstellingen, het zijn je verwachtingen die je de das om doen. Ze bijstellen is een goede techniek om teleurstellingen te voorkomen.

5 tips om een gezonde relatie met voeding te ontwikkelen

Er bestaat geen handleiding waarin je stap voor stap wordt uitgelegd wat je moet doen om je relatie met voedsel te verbeteren. Helaas. Het is een langzaam proces waarin je geleidelijk aan evolueert.

Hieronder enkele tips afkomstig van een Amerikaanse diëtiste die je kunnen helpen.

Leer luisteren naar je lichaam

Toen jij als baby voelde dat je honger had, begon je te huilen en kreeg je van je moeder eten. Naarmate je ouder werd, kwamen er schema’s en opgelegde maatschappelijke normen in je leven.

Door deze schema’s die geleidelijk aan in je leven kwamen, heb je het contact met je lichaam verloren. Want je moet drie keer per dag eten met liefst één of twee snacktijden tussendoor.

Hierdoor ben je verleerd om gewoon te luisteren naar je lichaam en te eten als je honger hebt.

Daarnaast speelt afleiding hierin een grote rol, zoals tijdens het eten op je mobiele telefoon of laptop zitten of TV kijken. Dat kan namelijk de signalen die je lichaam je geeft uitschakelen. Signalen die je o.a. vertellen dat je genoeg hebt gegeten.

Probeer daarom opnieuw te luisteren naar wat je lichaam je vertelt en handel daar naar. Als je aan tafel zit, bedenk dan wat je lichaam vraagt en eet niet onbewust.

Bekijk voedsel niet als “goed” of “slecht”

Als je naar voedsel kijkt alsof het “goed” of “slecht” is, geef je het macht over jou. Het zorgt er weer voor dat je boos bent op jezelf als je het verkeerde voedsel eet. Het geeft je schuldgevoelens of je voelt je beschaamd alsof je iets slechts hebt gedaan.

Bovendien zit het in ons ingebouwd dat dingen die we niet “mogen” juist super aantrekkelijk zijn. Dit kan ervoor zorgen dat je er enorme zin in krijgt.

Wees je bewust van stress

Als je op je lichaam moet letten en bedachtzaam zijn bij het kiezen van voeding vraagt dat de nodige inspanning.

Een leven vol stress kan dit aanzienlijk moeilijker of zelfs onmogelijk maken. Wees je bewust van het effect dat stress heeft op eten en de keuzes die je maakt.

Voorzie daarom op voorhand een planning om je door deze stressvolle periodes heen te helpen. Maak een menuplanning of schrijf op een lijstje alle gezondere afhaalmogelijkheden in geval van nood.

Zorg er ook voor dat je voldoende slaapt, maak daar prioriteit van. Als je slaaptekort hebt, wordt het vaak moeilijker om gezonde keuzes te maken en naar je lichaam te luisteren.

Geniet van eten en plan je maaltijden

Als je eet, ga dan aan tafel zitten, laat je niet afleiden (bijvoorbeeld door TV) en wees je bewust van de smaken, kleuren en structuren van je voedsel.

Zorg ervoor dat je maaltijden plant met voedsel dat je lekker vindt. Probeer nieuwe recepten uit en geniet ervan.

In de Afslank Receptenbijbel vind je bijvoorbeeld meer dan 140 overheerlijke recepten die je kunnen helpen bij het ontwikkelen van een goede gezondheid. Lees hier mijn review.

Straf jezelf niet

Vaak heb je na het eten van iets minder gezonds het gevoel dat je de schade moet herstellen. Je begint dan aanzienlijk minder calorieën te eten, bepaalde voedingsmiddelen te beperken of meer te sporten.

Dat is helemaal niet gezond en bovendien onnodig. Wees lief voor jezelf.

Mindful eten hoe doe je dat?

In bovengenoemde voorbeelden zag je al dat het belangrijk is dat je weet waarom je (ongezond) eet. Het bewust worden van je gewoonten. Mindful eten kan je daarbij helpen. Maar wat is dat?

Tegenwoordig kom je het woord mindfulness overal tegen. Het is een modewoord geworden en terecht. Het kan je leven veranderen doordat je leert kalmer en bedachtzamer te reageren in elke (stress) situatie.

Mindfulness kan volgens studies:

• helpen bij het verminderen van ontstekingen;
• stresshormoonspiegels verlagen;
• geluk stimuleren;
• buikvet verminderen;
• slaap verbeteren;
• eetlust afremmen;
• …

Mindful eten in drie eenvoudige stappen

Als het gaat om je eetgewoonten kan mindfulness een krachtig instrument zijn.  Het kan je helpen minder te eten en meer van dat eten te genieten.

Als je een ontspannen gevoel hebt tijdens het eten, verbetert dat je spijsvertering en vermindert dat het hebben van een opgeblazen gevoel.

Langzaam eten

Mijn moeder zei vroeger regelmatig: hap-slik-weg, om mij aan te moedigen door te eten als ik iets niet lekker vond. Eigenlijk wordt deze samenstelling gebruikt om aan te geven dat je veel te snel en zonder nadenken eet.

Ben jij ook vaak geneigd om snel te eten en zonder nadenken? Bijvoorbeeld een reep chocolade voordat je er erg in hebt helemaal verslinden? Het is belangrijk dat je niet te snel eet.

Het duurt namelijk ongeveer twintig minuten voor je hersenen een signaal krijgen dat je gegeten hebt en vol zit. Als je je eten naar binnen schrokt, is je bord snel leeg en schep je het waarschijnlijk nog eens vol. Je lichaam heeft de tijd nog niet om je te laten weten dat je eigenlijk al vol zit. Vandaar vaak dat opgeblazen gevoel na het (te veel) eten.

Dat zorgt ervoor dat je meer eet dan nodig en dat je in gewicht aankomt. Merk jij dat je vaak veel te snel eet? Dat je alles naar binnen schrokt? Leg dan tijdens het eten na elke hap je vork eens even neer.

Je hoeft dit daarom niet bij elke maaltijd te doen, maar regelmatig oefenen helpt je om te wennen aan het ongehaast eten.

Kleinere happen en slokjes nemen

Vind je het heel moeilijk om trager te eten, kun je ook kleinere happen nemen. Eet je bijvoorbeeld popcorn of nootjes neem die dan één voor één en kauw goed voordat je de volgende neemt.

Water drinken

Als er voldoende water in je lichaam aanwezig is, heb je een voller gevoel. Soms interpreteert je lichaam dat je honger hebt, terwijl je eigenlijk dorst hebt.

Drink daarom water als je een hongergevoel hebt. Drink ook altijd vóór de maaltijd zodat je al wat voller zit en daardoor minder eet.

Vaker kauwen

Door te kauwen maken je hersenen histamine aan. Het hormoon dat je een verzadigingsgevoel geeft. Ook gaan er heel wat zenuwen in je lichaam aan het werk die contact hebben met je centrale zenuwstelsel de hypothalamus.

Dit gebied regelt je hongergevoel. Je hersenen krijgen meer signalen dat je aan het eten bent als je kauwt. Je verbruikt ook energie als je kauwt. Door rustig te kauwen, let je beter op de signalen van je lichaam en kun je meer genieten van het eten.

Zonder afleiding eten

We zijn de laatste jaren gewend geraakt aan multitasken en hoe efficiënt het ook is, doe het niet tijdens het eten.

Eet daarom niet aan je computer, voor de tv, aan de telefoon of zelfs tijdens het lezen van een boek.

Op die manier kun je meer aandacht besteden aan de smaak en geur van je eten.

Daarnaast kun je jezelf beter afstemmen op je hongergevoel en voelen wanneer je vol zit. Het helpt je ook om je meer bewust te zijn van hoe snel je eet. Lukt dit niet bij elke maaltijd probeer dan toch minstens één keer per dag ongestoord te eten.

Hou bij wat je eet

Als je weet waarom je iets doet, kun je er verandering in brengen. Hou daarom een dagboek bij over je eetgedrag. Schrijf alles op wat je eet en drinkt. Je zult zien dat er heel wat eetmomenten zijn op een dag die je spontaan vergeet.

Wil je beginnen met een gezonde levensstijl?

De Afslank Receptenbijbel is super handig zijn als je je levensstijl wilt veranderen. Het geeft je niet alleen gezonde en lekkere recepten, maar helpt je ook met het plannen van je maaltijden.

Hierdoor hoef je minder na te denken over wat je gaat eten en kun je makkelijker gezondere keuzes maken. Bovendien krijg je veel variatie, zodat je niet snel uitgekeken raakt op je nieuwe eetpatroon.

Het is net dat duwtje in de rug dat je nodig hebt om goed van start te gaan en het vol te houden!

Wanneer een voedingsexpert en een professionele kok samenwerken, ontstaat iets bijzonders:

De Afslank Receptenbijbel

Veel mensen worstelen met afvallen vanwege moeilijke, ineffectieve diëten of smakeloze gerechten. Voedingsdeskundige Oscar Helm ontwikkelde samen met een professionele kok gezonde en smakelijke afslankrecepten.

Deze recepten, met prachtige hoge resolutie foto’s, bevorderen gewichtsverlies en gezondheid.

Er zijn recepten voor ontbijt, lunch, avondeten, salades, tussendoortjes en dranken, inclusief alternatieven voor vegetariërs en mensen met allergieën. Met weekmenu’s en boodschappenlijstjes is afvallen makkelijker en smakelijker dan ooit.

Klik hier voor meer informatie